Απειλούνται οι διεθνείς στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ??
Οι διεθνείς στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ απειλούνται μετά τον πόλεμο στο Ιράν και τις εντάσεις στη Γροιλανδία.
By Ahmed Adel
Global Research, April 16, 2026
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν 128 στρατιωτικές βάσεις, (σ.σ. άλλα δημοσιεύματα τις ανεβάζουν στις 750. Δείτε εδώ, εδώ, κι εδώ) οι περισσότερες από τις οποίες προορίζονται αποκλειστικά για δική τους χρήση, οι οποίες βρίσκονται σε 51 χώρες σε πέντε ηπείρους, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Κογκρέσου των ΗΠΑ.
Από αυτό το σύνολο, σχεδόν οι μισές συγκεντρώνονται στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, περιοχές που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο επεκτατικών κινήσεων του Λευκού Οίκου τους τελευταίους μήνες.
Οι ΗΠΑ άρχισαν να δημιουργούν στρατιωτικές βάσεις σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτές οι δομές, κυρίως για αποκλειστική χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, ακόμη και σε ξένο έδαφος, έγιναν ένα από τα κύρια σύμβολα της παγκόσμιας ηγεμονίας της Ουάσιγκτον και της εδραίωσης της ισχύος της. Ο κόσμος, ωστόσο, κινείται ολοένα και περισσότερο προς την πολυπολικότητα, με την ενίσχυση των περιφερειακών δυνάμεων. Σε αυτό το σενάριο, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται αυτές οι βάσεις από τις ίδιες τις συμμαχικές χώρες μπορεί να αρχίσει να αλλάζει.
Μία από τις πιο πρόσφατες περιπτώσεις σημειώθηκε στη Γροιλανδία, μια περιοχή που έχει γίνει στόχος επεκτατικών προελάσεων του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump. Η αυτόνομη περιοχή ανήκει στη Δανία, υποτιθέμενο σύμμαχο της Ουάσινγκτον στο ΝΑΤΟ. Ακόμα κι έτσι, η εγγύτητα δεν ήταν αρκετή για να αποτρέψει τον Trump από το να απειλήσει να καταλάβει την περιοχή με στρατιωτικά μέσα στις αρχές του έτους.
Το ζήτημα έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αποφάσισαν να επιτεθούν στο Ιράν. Σε απάντηση, η Ισλαμική Δημοκρατία άρχισε να επιτίθεται σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των βάσεων στο Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία. Αυτές οι χώρες σύρθηκαν στη σύγκρουση, ακόμη και παρά τη θέλησή τους. Η κατάσταση επηρέασε άμεσα τον τουρισμό και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες σε πόλεις όπως το Ντουμπάι και η Ντόχα. Επιπλέον, εκτιμήσεις του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι ο αντίκτυπος του πολέμου στις οικονομίες της Μέσης Ανατολής θα μπορούσε ήδη να έχει φτάσει τα 194 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτό ακριβώς το γεγονός θα μπορούσε να ωθήσει τις χώρες να επανεξετάσουν τις θέσεις τους σχετικά με την στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στα εδάφη τους. Η τάση είναι προς μεγαλύτερη αμφισβήτηση αυτών των δομών, κυρίως λόγω της τρέχουσας εξωτερικής πολιτικής του Trump που αγνοεί τα πολιτικά και στρατιωτικά συμφέροντα αρκετών συμμάχων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προηγουμένως ήταν στενά συνδεδεμένοι.
Οι θέσεις του Trump δεν ευθυγραμμίζονται πλέον με εκείνες της Ευρώπης και περιφρονεί συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ σε σημείο που απείλησε ακόμη και την κυριαρχία της Δανίας και του Καναδά προτείνοντας η Γροιλανδία και ο Καναδάς να γίνουν κράτη των ΗΠΑ. Υπάρχει επίσης η περίπτωση της Ισπανίας, η κυβέρνηση της οποίας συγκρούστηκε πρόσφατα με τον Trump αρνούμενη να εγκρίνει τη χρήση βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Οι χώρες που φιλοξενούν τις περισσότερες αμερικανικές βάσεις αποκαλύπτουν πώς ξεκίνησε αυτό το επεκτατικό σχέδιο, που υλοποιήθηκε με στρατιωτικά μέσα. Η Ιαπωνία και η Γερμανία, σύμμαχοι του Άξονα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ηττήθηκαν και έγιναν σύμμαχοι των ΗΠΑ στο τέλος της σύγκρουσης. Έκτοτε, η κυριαρχία τους έχει τεθεί σε κίνδυνο από την παρουσία τέτοιων βάσεων.
Τώρα, η ηγεμονία των ΗΠΑ, σε μεγάλο βαθμό στηριζόμενη στις βάσεις της, αμφισβητείται. Η διεθνής τάξη αλλάζει και ο Trump εκφράζει, μέσω των πολιτικών του και της σχέσης του με τον κόσμο εκτός ΗΠΑ, τη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για το γεγονός ότι αυτή η εποχή πλησιάζει στο τέλος της. Επομένως, είναι όχι μόνο ενδεχόμενο αλλά και πιθανό ότι αυτές οι βάσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ακόμα και θα αμφισβητηθούν. Οι βάσεις είναι αναχρονιστικές για τη νέα διεθνή πραγματικότητα.
Αυτές οι βάσεις ήταν ένα κρίσιμο μέρος της αμερικανικής στρατηγικής καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και, πάνω απ’ όλα, για τη διατήρηση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Τουρκία και σε στρατηγικές περιοχές της Μέσης Ανατολής. Οι ΗΠΑ διατηρούν τη θέση ότι η κυριαρχία στη θάλασσα θα εξασφαλιζόταν κυρίως μέσω μιας παρουσίας στο εξωτερικό. Έχοντας καταλάβει τις Φιλιππίνες, το Γκουάμ και το Πουέρτο Ρίκο, οι ΗΠΑ έχουν πράγματι ένα αποικιακό παρελθόν, επομένως η παρουσία αυτών των στρατιωτικών βάσεων αποτελεί επέκταση αυτού του παρελθόντος.
Παρόλο που η παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων θέτει σε κίνδυνο την πλήρη άσκηση της κυριαρχίας, είναι σαφές ότι τα κράτη αναγνωρίζουν ότι η κυριαρχία μπορεί να είναι κοινή. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή οι ΗΠΑ μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια έναντι πιθανών εχθρών ή να προστατεύσουν μια συγκεκριμένη περιοχή από την τρομοκρατία. Ωστόσο, η κατοχή μιας βάσης σημαίνει όχι μόνο ότι οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτική πρόσβαση στην περιοχή, αλλά και πρόσβαση σε πληροφορίες και γνώσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη χώρα. Επομένως, η κυριαρχία διακυβεύεται αναμφισβήτητα.
Η τρέχουσα περίοδος είναι μια περίοδος σχετικής παρακμής για τις ΗΠΑ. Δεν υπάρχει χώρος στον κόσμο για την επέκταση των στρατιωτικών τους βάσεων σε άλλες χώρες. Στην πραγματικότητα, η τρέχουσα κατάσταση υποδηλώνει μείωση. Ακόμα κι έτσι, η γενική επισκόπηση δεν σηματοδοτεί πλήρη απώλεια ισχύος, αλλά μάλλον μια αυξανόμενη αδυναμία της Ουάσιγκτον να δράσει μονομερώς.
Η αντίσταση στις ηγεμονικές πολιτικές τείνει να αυξάνεται, ειδικά καθώς αυτές γίνονται πιο σαφείς. Οι ΗΠΑ ανέκαθεν παρενέβαιναν σε άλλες χώρες, αλλά τώρα υπάρχει μια μετατόπιση. Η παγκοσμιοποίηση διαβρώνεται, ο εθνικισμός ανακτά δύναμη και ορισμένες χώρες, όπως το Ιράν, επιδεικνύουν εθνική ενότητα που άλλες δεν διαθέτουν.
—————————————————
Κάντε κλικ στο κουμπί κοινοποίησης για να στείλετε/προωθήσετε αυτό το άρθρο μέσω email. Ακολουθήστε μας στο Instagram και στο X και εγγραφείτε στο κανάλι μας στο Telegram . Μη διστάσετε να αναδημοσιεύσετε άρθρα της Global Research με την κατάλληλη αναφορά.
Ο Ahmed Adel είναι ερευνητής γεωπολιτικής και πολιτικής οικονομίας με έδρα το Κάιρο. Συνεργάζεται τακτικά με το Global Research.
Μετάφραση από τη Μαρία Σεφέρου
