Με σφοδρά χτυπήματα απάντησε το Ιράν σε βάσεις ΗΠΑ. Πλήγμα σε τάνκερ – Drones σάρωσαν Μπαχρέιν

Στον αέρα βρίσκεται η εύθραυστη συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, καθώς η στρατιωτική αντιπαράθεση επανήλθε με ένταση γύρω από τα Στενά του Hormuz, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον θέσεων του αμερικανικού στρατού στη Μέση Ανατολή, υποστηρίζοντας πως επρόκειτο για νόμιμη απάντηση στις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ που προηγήθηκαν εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Ιράν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των IRGC, οι επιθέσεις των ΗΠΑ συνιστούν ευθεία παραβίαση τόσο της πρόσφατης συμφωνίας κατάπαυσης των εχθροπραξιών όσο και των διεθνών δεσμεύσεων που αφορούν την ασφάλεια των Στενών του Hormuz.
Η Τεχεράνη προειδοποίησε μάλιστα ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική ενέργεια από αμερικανικής πλευράς θα αντιμετωπιστεί με ακόμη ευρύτερη και ισχυρότερη απάντηση.
Εν τω μεταξύ το μεσημέρι του Σαββάτου (27/6/2026) δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Hormuz επλήγη από άγνωστο βλήμα.
Όπως αναφέρει η UKMTO, το πλοίο υπέστη ζημιές στη γέφυρα, ωστόσο όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή και μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί περιβαλλοντική ρύπανση ή διαρροή καυσίμων.
Οι βρετανικές αρχές δεν διευκρίνισαν την προέλευση του βλήματος ούτε τις συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό, ενώ η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση.

Ιράν: Οι ΗΠΑ υπονόμευσαν τη συμφωνία – Θα μετανιώσουν πικρά 

Οι IRGC υποστηρίζουν ότι οι αμερικανικές επιδρομές πραγματοποιήθηκαν χωρίς καμία πρόκληση από ιρανικής πλευράς και είχαν ως στόχο αποθήκες πυραύλων, εγκαταστάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και παράκτια ραντάρ στις περιοχές Sirik και Qeshm, κατά μήκος των Στενών του Hormuz.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως «κατάφωρη παραβίαση» του μνημονίου κατανόησης που είχε συμφωνηθεί νωρίτερα αυτόν τον μήνα με στόχο τον τερματισμό της πρόσφατης πολεμικής σύγκρουσης.
Ανάλογη ήταν και η αντίδραση του προέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού Κοινοβουλίου, Ibrahim Azizi, ο οποίος κατηγόρησε προσωπικά τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump ότι αποδεικνύει στην πράξη πως η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να τηρήσει ούτε τις διαπραγματεύσεις ούτε τις συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός.
Κατά τον ίδιο, η αμερικανική στρατηγική θα οδηγήσει τελικά σε «υποχώρηση και πικρή μετάνοια» των ΗΠΑ.

Η αμερικανική εκδοχή

Από την άλλη πλευρά, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ως αντίποινα για το περιστατικό της 25ης Ιουνίου, όταν το εμπορικό πλοίο Ever Lovely, σημαίας Σιγκαπούρης και ιδιοκτησίας της ταϊβανέζικης εταιρείας Evergreen Marine, δέχθηκε επίθεση ενώ εξέρχονταν από τα Στενά του Hormuz κατά μήκος των ακτών του Ομάν.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι το Ιράν εκτόξευσε τέσσερα επιθετικά drones προς τη θαλάσσια οδό, με ένα από αυτά να πλήττει το πλοίο και τα υπόλοιπα να καταρρίπτονται.
Η Evergreen Marine επιβεβαίωσε ότι άγνωστο αντικείμενο προσέκρουσε στη δεξιά πλευρά του πλοίου, προκαλώντας ζημιές στα παράθυρα της γέφυρας, χωρίς όμως να υπάρξουν τραυματισμοί ή απώλειες φορτίου.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά δεν έχει αναγνωρίσει ευθύνη για το συγκεκριμένο περιστατικό.


Προειδοποιητικά πυρά και αμφισβητούμενες καταγγελίες

Λίγες ώρες πριν από το συμβάν με το Ever Lovely, το ιρανικό πρακτορείο Mehr είχε μεταδώσει πως οι ιρανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν προειδοποιητικά πυρά εναντίον πλοίων που χαρακτήρισε ως «παραβάτες» στα Στενά του Hormuz.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και εκτόξευση δύο πυραύλων προς τη θαλάσσια περιοχή νότια των ιρανικών ακτών.
Η Τεχεράνη, ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποτέ εάν τα περιστατικά αυτά σχετίζονται με την επίθεση στο Ever Lovely, γεγονός που αφήνει σημαντικά ερωτήματα αναπάντητα.

Η απάντηση των IRGC

Οι IRGC ανακοίνωσαν ότι οι ναυτικές τους δυνάμεις πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών θέσεων στην περιοχή, χωρίς να δημοσιοποιήσουν συγκεκριμένες τοποθεσίες ή πληροφορίες για πιθανές απώλειες.
Στην ανακοίνωσή τους υποστήριξαν ότι, βάσει του Άρθρου 5 του Μνημονίου του Islamabad, η ευθύνη ελέγχου της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz ανήκει στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιχείρησαν να υπονομεύσουν αυτή τη συμφωνία μέσω στρατιωτικών ενεργειών και παρεμβάσεων τρίτων χωρών.
Το μήνυμα της Τεχεράνης ήταν σαφές: «Εάν η επιθετικότητα επαναληφθεί, η απάντησή μας θα είναι πολύ ευρύτερη.»
Από την πλευρά του ο Donald Trump κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιήθηκαν τέσσερις επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά του Hormuz.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε ότι οποιαδήποτε διαφωνία σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας θα έπρεπε να επιλύεται μέσω διπλωματικών διαύλων και προειδοποίησε πως «η βία θα απαντηθεί με βία».

Σφοδρό χτύπημα στο Μπαχρέιν

Την ίδια στιγμή, το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι δέχθηκε επίθεση από drones που, σύμφωνα με τις αρχές του, εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, αρκετά drones στόχευσαν το έδαφος του Μπαχρέιν, χωρίς ωστόσο να δοθούν λεπτομέρειες για την ακριβή τοποθεσία ή τον στόχο της επίθεσης. Οι αρχές του βασιλείου υποστήριξαν ότι το περιστατικό έθεσε σε κίνδυνο αμάχους και υπονόμευσε τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιμένει ότι οι στρατιωτικές της ενέργειες είχαν αποκλειστικά αμυντικό χαρακτήρα και στρέφονταν εναντίον στόχων που συνδέονται με τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, ως απάντηση στις προηγούμενες επιθέσεις των ΗΠΑ κατά ιρανικών εγκαταστάσεων.

Τα Στενά του Hormuz παραμένουν το επίκεντρο

Παρά τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση, αναλυτές εκτιμούν ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί την κατάρρευση του πρόσφατου μνημονίου κατανόησης, ιδιαίτερα μετά τον τελευταίο γύρο επαφών στην Ελβετία, ο οποίος είχε χαρακτηριστεί ενθαρρυντικός.
Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι τα Στενά του Hormuz εξακολουθούν να αποτελούν το πιο ευαίσθητο γεωπολιτικό σημείο της Μέσης Ανατολής.
Από ιρανική σκοπιά, η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση ερμηνεύεται ως μονομερής παραβίαση των συμφωνηθέντων και ως προσπάθεια άσκησης πίεσης στην Ισλαμική Δημοκρατία. Αντίθετα, η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις της αποσκοπούν στην προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας και στην αποτροπή νέων επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων.
Το αποτέλεσμα είναι μια νέα περίοδος έντονης αβεβαιότητας, όπου ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση, διατηρώντας το Hormuz στο επίκεντρο της παγκόσμιας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Δεν θα καταρρεύσει τελικά το Μνημόνιο του Ιslamabad

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση του ακαδημαϊκού Mohammad Eslami, ερευνητή του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης, ο οποίος θεωρεί ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και το Ιράν επιχειρούν να εμφανιστούν ως νικητές της τελευταίας κρίσης, διαμορφώνοντας το κατάλληλο πολιτικό αφήγημα για το εσωτερικό και το διεθνές ακροατήριο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμούσε μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική αναμέτρηση.
Αντίθετα, οι περιορισμένες και σχετικά ασαφείς επιθέσεις φαίνεται πως εξυπηρετούν την ανάγκη διατήρησης της αποτρεπτικής αξιοπιστίας, χωρίς όμως να οδηγήσουν σε πλήρη κατάρρευση του μνημονίου κατανόησης που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση.
Ο Mohammad Eslami υποστηρίζει ακόμη ότι οι διαπραγματευτές του Ιράν και των ΗΠΑ συνεχίζουν να εργάζονται πάνω στις τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης, παρά τις στρατιωτικές εντάσεις των τελευταίων ημερών.
Παράλληλα, η Τεχεράνη επανέλαβε την προειδοποίησή της προς τα κράτη της νότιας πλευράς του Περσικού Κόλπου, καλώντας τα να μην επιτρέψουν τη χρήση του εδάφους τους για επιθέσεις εναντίον του Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε τέτοια εμπλοκή θα μπορούσε να μετατρέψει τις χώρες αυτές σε μέρος της σύγκρουσης.

Νέο πλαίσιο ασφαλείας για τα Στενά του Hormuz 

Στρατηγικής σημασίας παραμένει και το ζήτημα των Στενών του Hormuz.
Σύμφωνα με τον Mohammad Eslami, η ιρανική ηγεσία δεν πρόκειται να αποδεχθεί την αντιμετώπιση των Στενών ως πλήρως διεθνούς θαλάσσιας οδού, αλλά θα επιδιώξει την υιοθέτηση ενός νέου πλαισίου ασφαλείας, στο οποίο η Ισλαμική Δημοκρατία θα διαδραματίζει κεντρικό ρόλο.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι, βάσει των νέων κατευθυντήριων γραμμών που προωθεί, τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Hormuz θα πρέπει να καταβάλλουν αντίτιμο για την ασφαλή διέλευση των φορτίων τους.
Η πρόταση αυτή παρουσιάζεται από την ιρανική πλευρά ως μέτρο χρηματοδότησης της ασφάλειας και της προστασίας της ναυσιπλοΐας σε μια από τις πλέον κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο έντονων διεθνών αντιδράσεων και διαπραγματεύσεων.

www.bankingnews.gr