Ο υπαρξιακός πόλεμος ΗΠΑ και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ
Το σκηνικό στη Μέση Ανατολή αλλάζει βίαια. Μόλις έναν μήνα μετά την υπογραφή του Μνημονίου Συνεννόησης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν οι δύο χώρες έχουν εμπλακεί σε έναν νέο κύκλο σφοδρών επιθέσεων. Το φυτίλι άναψε οριστικά στις 7 Ιουλίου όταν η Τεχεράνη, εν μέσω των τελετών για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ, αποφάσισε να χτυπήσει τρία εμπορικά πλοία σε θαλάσσια διαδρομή κοντά στο Ομάν.
Η αμερικανική απάντηση υπήρξε ακαριαία καθώς η Ουάσιγκτον ακύρωσε τη συμφωνία, ανακάλεσε την απαλλαγή των εξήντα ημερών που επέτρεπε στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο και εξαπέλυσε κύματα αεροπορικών επιδρομών ως αντίποινα. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ έθεσε το πλαίσιο της νέας πραγματικότητας χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση ως έναν απαραίτητο και υπαρξιακό πόλεμο με την Αμερική.
Η ενεργειακή παγίδα και ο στρατηγικός αντιπερισπασμός
Η ιρανική πλευρά κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν το Μνημόνιο κατευθύνοντας πλοία σε διαδρομές που δεν ελέγχει η ίδια, ενώ ο Λευκός Οίκος επιρρίπτει την πλήρη ευθύνη στην Τεχεράνη για τις επιθέσεις στα εμπορικά πλοία. Η πραγματική αιτία ωστόσο εντοπίζεται στην απόλυτη δυσπιστία. Σύμφωνα με τον αναλυτή Βάλι Νασρ στους Financial Times οι Ιρανοί εξέλαβαν τη συμφωνία ως ένα προσωρινό αμερικανικό τέχνασμα. Εκτίμησαν πως η Ουάσιγκτον χρειαζόταν απλώς χρόνο για να ηρεμήσει τις αγορές ενέργειας και να αναπληρώσει τα εξαντλημένα στρατηγικά της αποθέματα.
Την υποψία αυτή ενίσχυσε η δημόσια παραδοχή του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε πραγματικά χρόνο για να γεμίσει τις ενεργειακές του αποθήκες. Υπό αυτό το πρίσμα η Τεχεράνη έκρινε πως η κλιμάκωση εξυπηρετεί τα συμφέροντά της τη δεδομένη χρονική στιγμή προτού οι ΗΠΑ ανακτήσουν την πλήρη ισχύ τους. Η στόχευση είναι απόλυτη. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ προετοίμαζε αυτό το σενάριο κυριαρχίας γύρω από τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ εδώ και δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια.
Ο χρόνος πιέζει πλέον ασφυκτικά την παγκόσμια αγορά. Τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου έχουν κατακρημνιστεί στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1984. Παράλληλα οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται μόλις στο 51% αντί του συνηθισμένου 60%. Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, Ευρώπη και Ασία θα οδηγηθούν σε έναν καταστροφικό ανταγωνισμό για τα περιορισμένα φορτία LNG τον προσεχή χειμώνα.
Ο πολεμικός σχεδιασμός και οι φωνές της λογικής
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να μην κάνει βήμα πίσω απειλώντας ανοιχτά το ιρανικό καθεστώς. Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Ουάσιγκτον περιλαμβάνει ακόμα και χερσαίες επιχειρήσεις για την κατάληψη της νήσου Χαργκ αλλά και τον βομβαρδισμό του όρους Πικάξ όπου κρύβεται μια υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση σε βάθος 145 μέτρων.
Απέναντι σε αυτό το κλίμα επικίνδυνης κλιμάκωσης ο πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Μαρκ Έσπερ χτυπάει το καμπανάκι του κινδύνου. Προειδοποιεί τον Λευκό Οίκο ότι ο πόλεμος δεν κερδίζεται μόνο από αέρος και επισημαίνει ότι η κύρια αμερικανική ανησυχία οφείλει να παραμείνει η Κίνα. Οποιαδήποτε χερσαία επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών θα απαιτούσε την κινητοποίηση χιλιάδων στρατιωτών εκτοξεύοντας το ρίσκο της σύγκρουσης.
Ο απόλυτος κίνδυνος ωστόσο παραμένει η εμπλοκή των Χούθι. Εάν το Ιράν δώσει την εντολή να κλείσει η πετρελαϊκή διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ η παγκόσμια οικονομία θα υποστεί ένα ανεπανόρθωτο σοκ. Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο χωρίς να διαθέτει έναν ξεκάθαρο σχεδιασμό για τον τερματισμό του και η ιστορία έχει αποδείξει πως η Μέση Ανατολή δεν συγχωρεί ποτέ τα γεωπολιτικά κενά.
