ΙΡΑΝ: Καταδιώκουμε τον εχθρό – Πανικός σε ΗΠΑ, Ισραήλ: Το Ιράν έχει 1.000 πυραύλους – Εμπλοκή ΝΑΤΟ σε Hormuz
«Καταδιώκουμε τον εχθρό σε έναν μεγάλο και ιστορικό πόλεμο».
Με αυτή τη φράση ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και εξέχον στέλεχος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), Mohammad Bagher Ghalibaf, επιχείρησε να συμπυκνώσει τη σημερινή αντίληψη της ιρανικής ηγεσίας για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά από μήνες στρατιωτικών συγκρούσεων, οικονομικών πιέσεων και διπλωματικών αναμετρήσεων.
Για την Τεχεράνη, η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στο στρατιωτικό πεδίο.
Αντίθετα, πρόκειται για μια συνολική αναμέτρηση που εκτείνεται από τους πυραύλους και τις ναυτικές επιχειρήσεις μέχρι την οικονομία, τη διπλωματία, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνική συνοχή.
Και όπως υποστήριξε ο Ghalibaf, αυτό που ανάγκασε τους αντιπάλους του Ιράν να υποχωρήσουν δεν ήταν μόνο η στρατιωτική ισχύς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά κυρίως η ενότητα του λαού και η ανθεκτικότητα του κράτους απέναντι σε πρωτοφανείς πιέσεις.
Από το πεδίο της μάχης στο πεδίο της πολιτικής
Η σημασία των δηλώσεων του Ghalibaf γίνεται ακόμη μεγαλύτερη εάν συνδυαστεί με τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Ενώ για μήνες η αμερικανική κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει την εικόνα ενός Ιράν που βρίσκεται υπό πίεση και αναγκάζεται να αποδεχθεί αμερικανικούς όρους, η πραγματικότητα δείχνει μια διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ουάσιγκτον, ο Donald Trump έχει ήδη ζητήσει νέες τροποποιήσεις στο σχέδιο συμφωνίας που επεξεργάζονται οι δύο πλευρές, παρά το γεγονός ότι νωρίτερα είχε εμφανιστεί έτοιμος να δώσει το πράσινο φως.
Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει ότι ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να αναζητά έναν τρόπο να παρουσιάσει τη συμφωνία ως αμερικανική επιτυχία, τη στιγμή που η Τεχεράνη δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις βασικές της θέσεις.
Το Ιράν έχει έτοιμους πάνω από 1.000 πυραύλους σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης
Παρά τις μαζικές αεροπορικές επιδρομές των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, το Ιράν φαίνεται να ανακτά με ταχύτατους ρυθμούς την πρόσβαση στα υπόγεια πυραυλικά του συγκροτήματα, αποκαλύπτοντας τα όρια μιας στρατηγικής που βασίστηκε στην καταστροφή εισόδων σηράγγων και οδικών υποδομών.
Σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων που δημοσίευσε το CNN, η Τεχεράνη κατάφερε μέσα σε λίγες εβδομάδες να αποκαταστήσει μεγάλο μέρος των ζημιών που προκλήθηκαν από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
Με τη χρήση απλών μέσων, όπως μπουλντόζες και φορτηγά μεταφοράς χωμάτων, οι ιρανικές δυνάμεις άνοιξαν εκ νέου δεκάδες εισόδους υπόγειων εγκαταστάσεων που είχαν αποκλειστεί κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι από τις 69 εισόδους σηράγγων που είχαν πληγεί σε 18 διαφορετικές πυραυλικές βάσεις, οι 50 έχουν ήδη επαναλειτουργήσει.
Παράλληλα, έχουν αποκατασταθεί δρόμοι και υποδομές που είχαν βομβαρδιστεί με στόχο να ακινητοποιηθούν οι κινητοί εκτοξευτές πυραύλων.
Το σημαντικότερο όμως συμπέρασμα αφορά το ίδιο το πυραυλικό απόθεμα της χώρας.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί που παρακολουθούν τις ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες, ακόμη και αν η παραγωγή νέων πυραύλων περιοριστεί προσωρινά, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιο αριθμό έτοιμων πυραύλων και λειτουργικών εκτοξευτών.
Δυτικές και περιφερειακές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το Ιράν διατηρεί απόθεμα που μπορεί να ξεπερνά τους 1.000 βαλλιστικούς και μεγάλου βεληνεκούς πυραύλους διαφόρων τύπων, αριθμός που εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους πυραυλικούς μηχανισμούς στη Μέση Ανατολή.
Με απλά λόγια, ακόμη και μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς, η Ισλαμική Δημοκρατία διατηρεί τη δυνατότητα να εξαπολύσει μαζικά κύματα πυραυλικών επιθέσεων σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης, γεγονός που εξηγεί γιατί η πλήρης εξουδετέρωση της ιρανικής αποτρεπτικής ισχύος παραμένει εξαιρετικά δύσκολος στόχος.
Επιχείρηση των IRGC στο βόρειο Ιράκ κατά ένοπλων αυτονομιστικών οργανώσεων
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) εξαπέλυσαν στρατιωτική επιχείρηση εναντίον βάσεων ένοπλων αυτονομιστικών οργανώσεων στο βόρειο Ιράκ, σύμφωνα με δημοσιεύματα των ιρανικών κρατικών μέσων ενημέρωσης.
Όπως αναφέρθηκε, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από τις χερσαίες δυνάμεις των IRGC, στοχεύοντας εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από ένοπλες ομάδες οι οποίες δραστηριοποιούνται κοντά στα σύνορα Ιράν – Ιράκ.
Μέχρι στιγμής, οι ιρανικές αρχές δεν έχουν δώσει στη δημοσιότητα περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις ακριβείς τοποθεσίες που επλήγησαν ούτε έχουν κατονομάσει τις οργανώσεις που βρέθηκαν στο στόχαστρο.
Η επιχείρηση εντάσσεται στο πλαίσιο των επαναλαμβανόμενων ενεργειών της Τεχεράνης κατά ένοπλων ομάδων που, σύμφωνα με το Ιράν, χρησιμοποιούν περιοχές του βόρειου Ιράκ ως ορμητήρια για επιθέσεις και αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες εναντίον της χώρας.
Νέες απαιτήσεις από τον Trump την ώρα που η συμφωνία φαινόταν να πλησιάζει
Ενώ η Τεχεράνη δηλώνει ότι η στρατηγική πίεσης απέτυχε και ότι οι εξελίξεις στο πεδίο ενισχύουν τη διαπραγματευτική της θέση, στην Ουάσιγκτον επικρατεί εικόνα νευρικότητας και αναζήτησης νέων όρων.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικές πηγές, ο Donald Trump παρενέβη προσωπικά στο προσχέδιο συμφωνίας που είχαν διαμορφώσει οι διαπραγματευτικές ομάδες των δύο πλευρών και ζήτησε μια σειρά τροποποιήσεων λίγο πριν από την οριστικοποίησή του.
Παρότι ο ίδιος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η συμφωνία βρισκόταν πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της, στη συνέχεια απαίτησε αλλαγές σε κρίσιμες παραμέτρους που αφορούν το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προβλεπόμενων δεσμεύσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι παρεμβάσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν όταν αμερικανικοί κύκλοι υποστήριζαν ήδη ότι η Τεχεράνη ήταν έτοιμη να υπογράψει το σχετικό μνημόνιο κατανόησης και ότι το μόνο εκκρεμές ζήτημα ήταν η τελική έγκριση του Αμερικανού προέδρου.
Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε νέα καθυστέρηση και νέο κύκλο διαβουλεύσεων, ενισχύοντας την εντύπωση ότι η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να μεταβάλλει τους όρους του παιχνιδιού ακόμη και όταν οι συνομιλίες φθάνουν κοντά στην ολοκλήρωσή τους.
Στην Τεχεράνη, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η στάση αυτή αντανακλά τη δυσκολία του Λευκού Οίκου να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν θα μπορεί να παρουσιαστεί ως απόλυτη αμερικανική νίκη.
Για το Ιράν, αντίθετα, η επιμονή στη διατήρηση των βασικών εθνικών του θέσεων και η άρνηση υποχώρησης σε στρατηγικά ζητήματα αποτελούν απόδειξη ότι η πολιτική των πιέσεων και των απειλών δεν πέτυχε τους στόχους της.
Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο που γίνεται ολοένα και πιο εμφανές: όσο η Τεχεράνη εμφανίζεται σταθερή στις βασικές της θέσεις, τόσο η Ουάσιγκτον δείχνει να αναζητά συνεχώς νέες φόρμουλες, νέες διατυπώσεις και νέους όρους για να δικαιολογήσει πολιτικά μια συμφωνία που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε αδιανόητη.
Ο Trump και η πολιτική των αντιφάσεων – Χάθηκε στις αναταράξεις του πολέμου
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αμερικανική πλευρά φαίνεται να είναι η έλλειψη σταθερής στρατηγικής.
Ο γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος Steve Hanke περιέγραψε εύστοχα τον Donald Trump ως έναν ηγέτη που «έχει χαθεί μέσα στις αναταράξεις του πολέμου».
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα και πιο εμφανής.
Ο Trump εμφανίζεται τη μία ημέρα να μιλά για στρατιωτική πίεση, την επόμενη για συμφωνία, στη συνέχεια για κατάπαυση του πυρός και αμέσως μετά για νέες απαιτήσεις προς το Ιράν.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας εικόνας στρατηγικής αστάθειας, η οποία δεν προκαλεί αβεβαιότητα μόνο στην Τεχεράνη αλλά και στους ίδιους τους συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Ακόμη και μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυξάνονται οι φωνές που αμφισβητούν κατά πόσο η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει ένα συνεκτικό σχέδιο για τη Μέση Ανατολή.
Steve Hanke
Εμπλοκή ΝΑΤΟ στο Hormuz
Την ίδια στιγμή, νέα διάσταση στην υπόθεση δίνουν οι δηλώσεις του προέδρου της Στρατιωτικής Επιτροπής του NATO, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπλοκής της Συμμαχίας στο ζήτημα του Hormuz, υποστηρίζοντας ότι οι χώρες-μέλη ενισχύουν σταδιακά την παρουσία τους στον Περσικό Κόλπο και ότι ενδεχόμενη παρέμβαση παραμένει στο τραπέζι εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι, παρά τα σημάδια προσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε λεπτή ισορροπία, με τα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος, των οικονομικών κυρώσεων και των Στενών του Hormuz να παραμένουν τα βασικά αγκάθια για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η πίεση απέτυχε
Από την ιρανική οπτική, η σημερινή κατάσταση αποτελεί απόδειξη της αποτυχίας της στρατηγικής της «μέγιστης πίεσης».
Παρά τις κυρώσεις, τις στρατιωτικές απειλές και τις προσπάθειες πολιτικής απομόνωσης, το Ιράν όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά κατάφερε να διατηρήσει τη στρατιωτική του ισχύ, να προστατεύσει το πολιτικό του σύστημα και να παραμείνει κεντρικός παράγοντας των εξελίξεων στην περιοχή.
Ο Ghalibaf επανέλαβε ότι η στρατιωτική επιτυχία δεν μπορεί να διαχωριστεί από την κοινωνική συνοχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο εχθρός επιχειρεί πλέον να μεταφέρει τη σύγκρουση στο οικονομικό και επικοινωνιακό πεδίο, επιδιώκοντας να δημιουργήσει εσωτερικές διαιρέσεις και κοινωνική κόπωση.
Ωστόσο, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται πεπεισμένη ότι η στρατηγική αυτή δεν θα αποδώσει.
Τα lobby του πολέμου
Στην Τεχεράνη επικρατεί επίσης η πεποίθηση ότι ένα μεγάλο μέρος της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από τον Λευκό Οίκο.
Πολιτικοί αναλυτές και ειδικοί στις διεθνείς σχέσεις επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι ισχυρά lobby στην Ουάσιγκτον λειτουργούν ως βασικός μηχανισμός πίεσης για τη διατήρηση της αντιπαράθεσης με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, κάθε προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών προσκρούει σε ένα βαθιά εδραιωμένο δίκτυο πολιτικών, οικονομικών και επικοινωνιακών συμφερόντων που θεωρούν την ένταση απαραίτητο στοιχείο της περιφερειακής στρατηγικής.
Αυτό εξηγεί, κατά πολλούς στην Τεχεράνη, γιατί ακόμη και όταν οι διαπραγματεύσεις φαίνονται να πλησιάζουν σε συμφωνία, εμφανίζονται συνεχώς νέες απαιτήσεις και νέοι όροι.
Η ενότητα ως στρατηγικό όπλο
Το κεντρικό μήνυμα του Ghalibaf δεν αφορά όμως μόνο τη διεθνή πολιτική.
Αφορά κυρίως το εσωτερικό μέτωπο.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου κάλεσε τους βουλευτές να μετατρέψουν το κοινοβούλιο σε «πρώτη γραμμή της μεταρρύθμισης», δίνοντας έμφαση στη μείωση του πληθωρισμού, στη σταθερότητα της οικονομίας, στην ενίσχυση της παραγωγής και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η επιλογή αυτή αποκαλύπτει ότι η ιρανική ηγεσία αντιλαμβάνεται πως η πραγματική νίκη δεν θα κριθεί μόνο στα πεδία των συγκρούσεων ή στις διπλωματικές αίθουσες.
Θα κριθεί στην ικανότητα του κράτους να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής των πολιτών και να διατηρήσει τη συνοχή της κοινωνίας.
Το νέο ισχυρό γεωπολιτικό μήνυμα της Τεχεράνης
Οι τελευταίες εξελίξεις στέλνουν ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα.
Το Ιράν θεωρεί ότι έχει περάσει από τη φάση της άμυνας στη φάση της στρατηγικής πρωτοβουλίας.
Οι στρατιωτικές πιέσεις δεν οδήγησαν σε κατάρρευση. Οι κυρώσεις δεν προκάλεσαν πολιτική υποταγή.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με την Τεχεράνη να διατηρεί τις βασικές της κόκκινες γραμμές.
Και όσο ο Donald Trump συνεχίζει να μετακινείται μεταξύ απειλών, συμφωνιών, απαιτήσεων και καθυστερήσεων, τόσο περισσότερο ενισχύεται στην ιρανική ηγεσία η πεποίθηση ότι η ισορροπία δυνάμεων έχει αλλάξει.
Γι’ αυτό και η φράση του Mohammad Bagher Ghalibaf δεν αντιμετωπίζεται στην Τεχεράνη ως πολιτικό σύνθημα αλλά ως περιγραφή μιας νέας πραγματικότητας: το Ιράν δεν θεωρεί πλέον ότι αμύνεται απέναντι στις πιέσεις των αντιπάλων του.
Θεωρεί ότι τους αναγκάζει να προσαρμόζονται στη δική του αντοχή, στη δική του στρατηγική και στους δικούς του όρους.
