Η Τουρκία περνά από τη θεωρία στην πράξη η “Γαλάζια Πατρίδα”! Θαλάσσια πάρκα ανάμεσα σε Λήμνο–Σαμοθράκη και γύρω από το Καστελόριζο
ΗΆγκυρα ανεβάζει ξανά το θερμόμετρο στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επιχειρώντας να μετατρέψει μια υποτιθέμενη περιβαλλοντική πρωτοβουλία σε ακόμη ένα εργαλείο προώθησης των γνωστών τουρκικών διεκδικήσεων.
Με δύο Προεδρικά Διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία θεσπίζει θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επιλογή των συγκεκριμένων περιοχών μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί, καθώς οι ζώνες που αποτυπώνονται στους τουρκικούς χάρτες αγγίζουν περιοχές όπου η Ελλάδα ασκεί ή θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσίες.
Το μήνυμα της Άγκυρας είναι ξεκάθαρο: η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν μένει πλέον μόνο στα λόγια και στους χάρτες των Τούρκων επιτελών, αλλά επιχειρείται να αποτυπωθεί και μέσα από μονομερείς διοικητικές πράξεις.
«Σφήνα» ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη
Το τουρκικό θαλάσσιο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, σε θαλάσσιο χώρο όπου Αθήνα και Άγκυρα έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Η Τουρκία επιχειρεί έτσι να αποτυπώσει επί του χάρτη τη δική της αντίληψη για τη θαλάσσια οριοθέτηση, παρακάμπτοντας στην πράξη τον ρόλο και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Πρόκειται για μια επιλογή που δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένη από τη διαχρονική τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Στο στόχαστρο και το Καστελόριζο
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου.
Η δεύτερη τουρκική ζώνη εκτείνεται ανατολικά της Ρόδου και μέχρι την περιοχή του Καστελόριζου, δημιουργώντας μια τεράστια θαλάσσια περιοχή που, σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, αφορά μη οριοθετημένες ελληνικές θαλάσσιες ζώνες.
Η εικόνα που προκύπτει από τον τουρκικό χάρτη είναι αποκαλυπτική: το Καστελόριζο εμφανίζεται ουσιαστικά εγκλωβισμένο μέσα σε μια πολύ περιορισμένη θαλάσσια ζώνη, ενώ η ευρύτερη περιοχή παρουσιάζεται με βάση τις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις.
Περιβάλλον ή γεωπολιτική;
Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με την ανάγκη προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας.
Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι γιατί οι συγκεκριμένες περιοχές επιλέγονται με αυτόν τον τρόπο και γιατί οι τουρκικές ζώνες συμπίπτουν με περιοχές όπου υπάρχουν ανοιχτές ελληνοτουρκικές διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η χρονική συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η Άγκυρα, αντί να αντιμετωπίσει τις διαφορές αυτές μέσα από το πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και της διαπραγμάτευσης, επιλέγει να απαντήσει με μονομερείς χαράξεις και διοικητικές πράξεις πάνω σε αμφισβητούμενες περιοχές.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» περνά από τα λόγια στους χάρτες
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική ανακοίνωση.
Είναι ακόμη ένα επεισόδιο στη μακρά προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει τη δική της γεωπολιτική αντίληψη στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα ότι οι μονομερείς της θέσεις αποτελούν ήδη δεδομένη πραγματικότητα.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης.
Από τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη μέχρι τη Ρόδο και το Καστελόριζο, η Άγκυρα επιχειρεί να στείλει το ίδιο μήνυμα: «αυτός είναι ο δικός μας χάρτης».
Η απάντηση της Αθήνας οφείλει να είναι εξίσου καθαρή:
Οι μονομερείς τουρκικοί χάρτες δεν αλλάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν εξαφανίζουν τα ελληνικά νησιά και δεν δημιουργούν τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» μπορεί να αποτελεί τουρκικό στρατηγικό αφήγημα. Δεν αποτελεί διεθνή νομικό κανόνα.
Και όσο η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε πεδίο μονομερών διεκδικήσεων, τόσο πιο καθαρή πρέπει να είναι η ελληνική απάντηση: κανένας χάρτης που σχεδιάζεται μονομερώς δεν μπορεί να χαράξει τα θαλάσσια δικαιώματα της Ελλάδας.
