Μαζική ανάκληση 13 ειδών λευκού ψωμιού από μεγάλο σουπερμάρκετ – Για σοβαρές νευρολογικές βλάβες προειδοποιούν οι Αρχές

Το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας τροφίμων βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του 2025, με μια νέα σοβαρή υπόθεση ανάκλησης προϊόντων αρτοποιίας να έρχεται στο φως. Η γαλλική αλυσίδα σουπερμάρκετ Carrefour προχώρησε σε επείγουσα ανάκληση μιας ευρείας γκάμας λευκού ψωμιού από το κατάστημα Chateauroux, λόγω του εντοπισμού επικίνδυνων επιπέδων αλκαλοειδών της ερυσιβώδους όλυρας. Η συγκεκριμένη μόλυνση εντοπίστηκε στο αλεύρι σίτου τύπου Τ65 που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή των προϊόντων, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία.

Η λίστα των προϊόντων που επηρεάζονται είναι εκτενής και περιλαμβάνει δημοφιλή είδη καθημερινής κατανάλωσης, όπως μπαγκέτες των 250 γραμμαρίων, ψωμιά των 400 γραμμαρίων, μικρά ψωμάκια σε συσκευασίες των 6, 10 και 20 τεμαχίων, καθώς και ειδικά αρτοσκευάσματα όπως το pain au froment. Τα προϊόντα αυτά διατέθηκαν στο κοινό από τις 23 Οκτωβρίου έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στο τμήμα αυτοεξυπηρέτησης της boulangerie του Carrefour Chateauroux. Οι αρχές καλούν τους καταναλωτές που έχουν αγοράσει τα συγκεκριμένα είδη, με ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας μεταξύ 23 Νοεμβρίου και 21 Δεκεμβρίου 2025, να μην τα καταναλώσουν σε καμία περίπτωση και να τα επιστρέψουν στο σημείο πώλησης για πλήρη αποζημίωση κάνοντας λόγο για κίνδυνο διαταραχών στην κυκλοφορία του αίματος ή σπασμών.

Το περιστατικό πιθανότατα συνδέεται με την πρόσφατη προειδοποίηση από το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης RASFF που κατέγραψε υπέρβαση των νόμιμων ορίων αλκαλοειδών της ερυσιβώδους όλυρας κατά 353,6%, με συγκεντρώσεις που άγγιζαν τα 453,6 μg/kg, όταν το ανώτατο επιτρεπτό όριο είναι μόλις τα 100 μg/kg σε αλεύρι σίτου τύπου Τ65. Το προϊόν αυτό, που προορίζεται κυρίως για την παραδοσιακή αρτοποιία, διανεμήθηκε σε ένα ευρύ δίκτυο που περιλαμβάνει όχι μόνο τη Γαλλία αλλά και το Βέλγιο, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, την Ελβετία, το Μονακό, ακόμη και υπερπόντιες περιοχές όπως η Γουαδελούπη και η Μαρτινίκα. Οι παρτίδες που βρίσκονται υπό ανάκληση έχουν ημερομηνίες λήξης τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2026, γεγονός που καθιστά την ενημέρωση των επαγγελματιών και των καταναλωτών επιτακτική, ώστε να αποφευχθεί η χρήση μολυσμένης πρώτης ύλης στην παραγωγή ψωμιού και αρτοσκευασμάτων.

Η συγκεκριμένη ανάκληση στη Γαλλία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης κρίσης που εξελίσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 στην ευρωπαϊκή αγορά. Τον Ιούνιο του 2025, η Γαλλία ενεργοποίησε το RASFF για βιολογικό αλεύρι Fromentine προέλευσης Ολλανδίας, ενώ η εταιρεία NATURA’LISA ανακάλεσε αλεύρι ολικής άλεσης της μάρκας Moulin Decollogne. Το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα ήταν βιολογικής καλλιέργειας καταρρίπτει την ψευδαίσθηση ότι η απουσία χημικών λιπασμάτων αποτελεί εγγύηση προστασίας. Αντιθέτως, η φυσική καλλιέργεια απαιτεί ακόμη πιο αυστηρή επιτήρηση, καθώς ο μύκητας Claviceps purpurea αναπτύσσεται ραγδαία σε συνθήκες αυξημένης υγρασίας και χαμηλών θερμοκρασιών κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας των σιτηρών.

Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η περίπτωση ανάκλησης έτοιμου ψωμιού τον Μάρτιο του 2025 στη Γαλλία, υπό την επωνυμία FEV. Η περίπτωση αυτή απέδειξε ότι η τοξίνη μπορεί να διαπεράσει όλα τα στάδια ελέγχου της παραγωγικής διαδικασίας και να φτάσει στο τελικό προϊόν που καταναλώνει ο πολίτης. Όταν η μόλυνση περνά από το στάδιο της πρώτης ύλης στο τελικό αρτοσκεύασμα, ο κίνδυνος μαζικής έκθεσης αυξάνεται εκθετικά, καθιστώντας τον ρόλο του RASFF και των εσωτερικών ελέγχων των εταιρειών ζωτικής σημασίας για τη δημόσια υγεία.

Το πρόβλημα της ερυσιβώδους όλυρας, διεθνώς γνωστό ως ergot alkaloids, αποτελεί μια αθόρυβη αλλά εξαιρετικά ανθεκτική απειλή για τον κλάδο της αρτοποιίας. Οι τοξίνες αυτές παράγονται από τον μύκητα Claviceps purpurea, ο οποίος προσβάλλει τα σιτηρά και αντικαθιστά τον υγιή κόκκο με ένα σκληρό, σκουρόχρωμο σωμάτιο. Η επικινδυνότητά τους εντείνεται από το γεγονός ότι οι ενώσεις αυτές χαρακτηρίζονται από τεράστια σταθερότητα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν καταστρέφονται κατά τη διάρκεια του ψησίματος στον φούρνο. Οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολυεπίπεδες, καθώς οι τοξίνες στοχεύουν το νευρικό και το αγγειακό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα που κυμαίνονται από ναυτία και ζάλη έως σοβαρές αγγειοσυσπάσεις, παραισθήσεις και σπασμούς.

Ιστορικά, η δηλητηρίαση από αυτές τις τοξίνες ήταν γνωστή ως φωτιά του Αγίου Αντωνίου, λόγω του έντονου αισθήματος καύσου που προκαλεί στα άκρα. Στη σύγχρονη εποχή, αν και οι μέθοδοι καθαρισμού των σιτηρών έχουν βελτιωθεί, η κλιματική αλλαγή και οι περιόδοι αυξημένης υγρασίας κατά την ανθοφορία των σιτηρών ευνοούν την επανεμφάνιση του μύκητα. Είναι αξιοσημείωτο ότι πολλές από τις φετινές ανακλήσεις αφορούσαν βιολογικά προϊόντα, καταρρίπτοντας την αντίληψη ότι η απουσία χημικών λιπασμάτων αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Αντιθέτως, η βιολογική καλλιέργεια φαίνεται να απαιτεί ακόμη πιο εντατικούς εργαστηριακούς ελέγχους για την αντιμετώπιση τέτοιων φυσικών τοξινών.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων, αναγνωρίζοντας τον αθροιστικό χαρακτήρα αυτών των ουσιών στον οργανισμό, έχει θεσπίσει ακόμη αυστηρότερα όρια με τον πρόσφατο Κανονισμό 2024/1808. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μακροχρόνια έκθεση, ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, μπορεί να προκαλέσει μόνιμες νευρολογικές βλάβες. Για τον λόγο αυτό, οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις ανακοινώσεις ανακλήσεων, καθώς η τοξίνη μπορεί να διαπεράσει όλα τα στάδια ελέγχου και να φτάσει μέχρι το τελικό αρτοσκεύασμα στο τραπέζι μας.

Για την υπόθεση του Carrefour Chateauroux, η διαδικασία ανάκλησης θα παραμείνει ενεργή μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2026. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τη γραμμή εξυπηρέτησης καταναλωτών στον αριθμό 0805908070 για περαιτέρω οδηγίες. η λίστα των συγκεκριμένων κωδικών (GTIN) περιλαμβάνει:

• Μικρά ψωμάκια σε συσκευασία των 6 τεμαχίων.
• Μπαγκέτα 250 γρ.
• Dejeunette (μικρή μπαγκέτα) 100 γρ. σε συσκευασία 10+2 δώρο.
• Λευκό καρβέλι (boule blanche) 400 γρ.
• Dejeunette σε συσκευασία των 4 τεμαχίων.
• Μικρά ψωμάκια (petit pain) σε συσκευασία των 20 τεμαχίων.
• Ψωμί 400 γρ. (κλασικό καρβέλι).
• Μικρά ψωμάκια σε συσκευασία των 10 τεμαχίων.
• Μπαγκέτα 250 γρ. σε συσκευασία των 5 τεμαχίων.
• Μπαγκέτα 250 γρ. σε συσκευασία 10+1 δώρο.
• Dejeunette (μονή συσκευασία).
• Ψωμί από σιτάρι (pain au froment).
• Κρουτόν ψωμιού.

Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.

cibum.gr