Στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η γενικευμένη κρατική παρακολούθηση και η κοινωνική βαθμολόγηση των πολιτών (Social Scoring) απαγορεύονται ρητά βάσει του νέου ευρωπαϊκού νόμου

24 δευτερόλεπτα ago

0 1 1 minute read

Στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η γενικευμένη κρατική παρακολούθηση και η κοινωνική βαθμολόγηση των πολιτών (Social Scoring) απαγορεύονται ρητά βάσει του νέου ευρωπαϊκού νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act). [1, 2]

Ωστόσο, υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην απαγορευμένη «κοινωνική βαθμολόγηση» (που αφορά τη συμπεριφορά ή τον χαρακτήρα) και στη νόμιμη πιστοληπτική βαθμολόγηση (Credit Scoring), η οποία θεσμοθετήθηκε πρόσφατα στην Ελλάδα. [1, 2, 3]

1. Τι απαγορεύεται: Κοινωνική Βαθμολόγηση (Social Scoring)

Το σύστημα «σκορ πολίτη» τύπου Κίνας, όπου οι αρχές αξιολογούν την καθημερινή κοινωνική συμπεριφορά, τις πολιτικές απόψεις ή τις προσωπικές συνήθειες για να περιορίσουν δικαιώματα, είναι παράνομο. [1, 2]

Ο Νόμος: Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act). [1]

Η Απαγόρευση: Το Άρθρο 5 του Κανονισμού κατατάσσει την κοινωνική βαθμολόγηση στην κατηγορία του «μη αποδεκτού κινδύνου» και την απαγορεύει πλήρως τόσο για τον δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα. [1, 2]

Προστασία Προσωπικών Δεδομένων: Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) ενισχύει αυτή την απαγόρευση μέσω του Άρθρου 22, το οποίο δίνει στον πολίτη το δικαίωμα να μην υπόκειται σε αποφάσεις που λαμβάνονται αποκλειστικά με αυτοματοποιημένη επεξεργασία ή κατάρτιση προφίλ (profiling).

2. Τι επιτρέπεται και εφαρμόζεται: Πιστοληπτική Βαθμολόγηση (Credit Score)

Αυτό που συχνά συγχέεται στην Ελλάδα με το «σκορ πολίτη» είναι το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (Κρατικός Τειρεσίας), το οποίο θεσπίστηκε με υπουργική απόφαση. Το σύστημα αυτό δεν παρακολουθεί την κοινωνική ζωή, αλλά αποκλειστικά την οικονομική συνέπεια. [1, 2, 3]

Πώς λειτουργεί ο «Κρατικός Τειρεσίας»: [1, 2]

Σκοπός: Η αξιολόγηση της οικονομικής αξιοπιστίας πολιτών και επιχειρήσεων για τη λήψη δανείων ή ρυθμίσεων. [1, 2]

Δεδομένα που αντλούνται αυτόματα:
- Δηλωθέντα εισοδήματα και περιουσιακή κατάσταση (Ε9, ΕΝΦΙΑ).
- Βεβαιωμένα χρέη στην εφορία και ασφαλιστικές οφειλές (ΚΕΑΟ).
- Ύπαρξη ενεργών ρυθμίσεων και η συνέπεια αποπληρωμής τους.
- Στοιχεία από το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αφερεγγυότητας (πτωχεύσεις, πλειστηριασμοί). [1]